Madde Kullanımı ve Depresif Semptomlar Arasındaki İlişki

Abstract

Bu çalışma, ergenlerde depresif duygularla başa çıkmak amacıyla alkol kullanma eğilimi ile sigara, esrar ve alkol kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışma, Kuzey Kıbrıs’ta öğrenim gören 15–16 yaş aralığındaki lise öğrencileriyle yürütülmüş ve veriler Alkol ve Diğer Uyuşturucu Kullanımına Yönelik Avrupa Okul Anketi Projesi (ESPAD) anketi aracılığıyla toplanmıştır. Literatürde depresyon ile madde kullanımı arasında çift yönlü bir ilişki olduğu öne sürülürken, bu çalışma söz konusu ilişkinin yerel ölçekte güncel bir örneğini sunmaktadır. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmış ve nicel analizlerdeki veri 3.901 öğrenciyi içermektedir. Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri, depresif içme davranışı ile sigara (r=.46, R²=.21), esrar (R²=.01–.05) ve yoğun alkol tüketimi (arka arkaya içki içme) (R²=.31) arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Ağır alkol tüketimi en yüksek ilişkiye sahipken, kısa süreli esrar kullanımında anlamlılık düzeyinin en düşük olduğu görülmüştür. Bulgular, Lazarus ve Folkman’ın başa çıkma stratejileri teorilerini ve Khantzian’ın kendi kendini tedavi (self-medication) modelini desteklemektedir. Ergenlerin psikolojik stresle başa çıkmak için alkolü tercih ettikleri ve bunun da diğer maddeleri kullanma eğilimlerini artırdığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda çalışma, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önleyici ruh sağlığı hizmetleri ve politika geliştirme süreçlerine önemli katkılar sunmaktadır. Ayrıca, Kuzey Kıbrıs bağlamında bu konuda yürütülen az sayıdaki çalışmadan biri olması nedeniyle literatüre yerel ve karşılaştırmalı veriler sağlamaktadır.