Kuzey Kıbrıs’ta ESPAD’ın Karşılaştırmalı Uygulaması: Psikososyal Faktörlerin Güvenilirlik Analizi
Abstract
Bu çalışmanın amacı Doğu Akdeniz’deki bir ada olan Kıbrıs’ın kuzeyinde Alkol ve Diğer Uyuşturucu Kullanımına Yönelik Avrupa Okul Anketi Projesinin (ESPAD) 15-16 yaştaki ergenlere uygulamaktır. ESPAD’ın uygulama sürecinde, “Aile Desteği”, “Akran Desteği”, “Sosyal Baskı”, “Okul Devamsızlığı” ve “Sosyal Medyada Geçirilen Süre” alt ölçeklerinin güvenirliği test edilmiştir. Çalışma, nicel yaklaşımla uyumlu betimsel bir modele dayanmaktadır. ESPAD ölçeğine ilişkin güvenilirlik analizleri yukarıda belirtilen beş madde için ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Güvenilirlik analizi için Cronbach alfa katsayısı hesaplanmıştır. ESPAD kapsamında belirtilen her bir madde için iç tutarlılık seviyeleri hesaplanmıştır. Sonuçlar, Aile Desteği (.93) ve Akran Desteği (.96) maddelerinin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermiştir. Sosyal Medyada Geçirilen Süre soruları da .85 değeriyle yeterli düzeyde bir güvenilirlik göstermiştir. Sosyal Baskı (.68) orta düzeyde güvenilirlik gösterirken, Okul Devamsızlığı soruları (.55) daha düşük iç tutarlılık sergilemiştir. Bu sonuçlar, ESPAD sorularının bazılarının gözden geçirilmesi veya yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Düşük güvenilirlik gösteren okul devamsızlığı sorularında iyileştirmeler yapılmalıdır. Yeni maddelerin geliştirilmesi için ön çalışmaların hazırlanmasında nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmalıdır. Bu doğrultuda, ESPAD verilerine dayalı benzer ölçümlerin farklı kültürel bağlamlarda test edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tür araştırmalar, ESPAD’ın ve güvenilirlik analizlerinin sağlamlığını artırarak gelecekte yapılacak çalışmalarda ileri düzey modellemelere olanak sağlayabilir.
Copyright information
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
About this article
Publication Date
15 January 2026
Article Doi
eBook ISBN
978-625-93337-1-7
Publisher
Emanate Publishing House Ltd.
Volume
-
Print ISBN (optional)
978-625-93337-0-0
Edition Number
1st Edition
Pages
1-181
Subjects
Alkol, bağımlılık, ergenler, ESPAD, Kuzey Kıbrıs, madde kullanımı, sigara
Cite this article as:
Tecel Hatipoğlu, T. (2026). Kuzey Kıbrıs’ta ESPAD’ın Karşılaştırmalı Uygulaması: Psikososyal Faktörlerin Güvenilirlik Analizi. In M. A. Huestis (Ed.), Kuzey Kıbrıs’ta Ergenler Arasında Madde Kullanımı, vol -. (pp. 27-47). Emanate Publishing House Ltd.. https://doi.org/10.70020/BI.20260102.2